Anasayfa > Haberler > Gezi > Türbülans ile İlgili Çarpıcı Gerçekler

Türbülans ile İlgili Çarpıcı Gerçekler

Turbulance

Uçak yolculuğunda en çok rastlanılan yaralanma olayı türbülans (turbulance) nedeniyle yaşanmaktadır. Amerika Birleşik Devletleri’nde son yıl 58 adet türbülans yüzünden yaralanma olayı yaşandığını biliyor muydunuz ? Bazen bu yaralanma olayları uçaklara zorunlu iniş de yaptırmakta ve uçuş trafiğini etkilemektedir.

Uçak pilotları her zaman emniyet kemerlerini takılı konumda tutarak türbülans tehlikesinden kendilerini korunmaya çalışıyorlar. Her uçuş esnasında kemerlerinizi takın uyarısı yapmalarının nedeni de türbülans nedeniyle yaralanmaların yaşanmasını önlemek. Peki türbülansa ne yol açar ?

Türbülans nedir ?

Türbülans neden olan birçok farklı etmen vardır fakat iyi haber pilotlarımız bunlardan haberdar olup nasıl davranacaklarını gayet iyi bilmektedirler. Her uçuşumuzda küçük de olsa bir türbülans etkisi yaşama ihtimalimiz oldukça fazla. Bu etki size sanki yolda arabayla giderken yoldaki küçük boyuttaki yükselmeden dolayı sanki o an için havaya uçuyormuş hissi veren etkinin aynısıdır. Tabi bu sefer yere basan tekerlekler olmadığından türbülansa yakalanmak rahatsız edicidir fakat tehlikeli değildir. Türbülans aslında uçuşun bir parçası ve bu yüzden asla korkmamalıyız.

Değişik hava koşulları değişik türbülans tiplerine yol açmaktadır. Açık hava türbülansı en çok rastlanılan türbülans çeşididir. Hava yatay olarak yılan şeklinde akarak jet stream denilen hareketi yapmaktadır. Jet akım bazen binlerce mil uzunluğunda olabilir fakat sadece birkaç mil genişliğinde ve derinliğindedir. Seyahat yönüne göre yakıt harcamasını azaltmak için bazen uçuş planlayıcıları bu jet akımlarını kullanır bazen de uzak dururlar. 250 mil hızına ulaşabilen bu akımlar uçağı çok az yakıtla çok uzak mesafelere götürebilir. Jet akım esnasında aynı nehirde hızlı akan suyun nehir kıyısında bulunan suyla karışırken girdap oluşturur gibi karışmasındaki etkinin aynısını jet akım ile yanından geçtiği yavaş hava akımları karışırken görebilirsiniz. İşte bu iki farklı hızdaki hava akımı karıştığında türbülans oluşturur.

Türbülanstan kaçınılabilir mi ?

Açık hava türbülansını göremezsiniz, radar ile fark edemezsiniz hatta ve hatta ne zaman nerede olacağını da bilemezsiniz. Fakat yine de kaçınmak için bazı yollar var. Öncelikle diğer uçaklardan gelen raporlar ve hava trafik kontrol raporları bu konuda güzel bilgiler sunuyor. Belli bir irtifada uçmak uçağın ağırlığı veya aşağıda başka bir uçağın uçmasından dolayı mümkün olmayabilir. Her durumda pilotunuz sizin rahatınız için en uygun yolu sizin güvenliğinizi tehlikeye atmadan bulacaktır. Elbette sizin de isteyeceğiniz gibi en düz rota pilotun tercihi olacaktır.

Hangi rotalarda türbülans ihtimali yüksek ?

Kuvvetli rüzgarların çevresinde hüküm sürdüğü havalimanlarında türbülans ihtimali yüksektir. Jet akımların kullanıldığı uçuşlar da türbülans ihtimali yüksek uçuşlar arasındadır. Tropikal kuşaklar arasındaki yakınlaşma alanında da türbülans yaşama ihtimaliniz yüksek. Mesela Güney Afrika uçuşlarınızda türbülans yaşarsanız sizin için sürpriz olmasın.

 

Türbilans
Havada Türbülans

 

Türbülans ne kadar tehlikeli olabilir ?

Uçuş mürettebatı türbülansı üç farklı kademede tanımlamaktadır: hafif, orta, şiddetli. Bu türbülansların tanımları uçuş kitapçıklarında açıkça verilmiş olup hangi tipte ne yapılmalı yine detaylıca belirtilmiştir.

Uçuştan çok korkanlar en hafif türbülans bile hayal kırıklığı olabilir. Pilotlar için hafif türbülans yolda rastladığımız ani yükselip alçalma etkisinin tıpatıp aynısıdır. Hafif türbülansta uçak sadece 1-2 metre irtifa kaybetmektedir.

Orta türbülansa maruz kalan pilotlar korkmaz. Zaten binlerce saatlik uçuş sürelerinde sadece birkaç saat böyle bir olay yaşarlar. Orta dereceli türbülans genelde 10-15 dakikadan fazla sürmez fakat bazen saatlerce de sürebilir. Bu şiddetteki türbülanslar sürekli seyahat eden yolcuları bile rahatsız edecek seviyeye ulaşabilir ve uçakta bulunan bardakları devirecek şiddete ulaşabilmektedir. Orta dereceli türbülansta uçak 3-6 metre irtifa kaybı yaşayabilmektedir. Genelde orta dereceli türbülans ile karşılaşıldığında bir aksiyon alınmaz fakat bazen eğer türbülans sürekli devam ederse pilotlar uçuş yolunu değiştirmeyi de tercih edebilir.

Şiddetli türbülansa oldukça nadir rastlanır. 10000 saatlik uçuş yolculuğunda çok şanslı iseniz ! Belki 5 dakika bu tip bir türbülansa maruz kalabilirsiniz. Şiddetli türbülans inanılmaz derecede rahatsız edicidir fakat yine de tehlikeli değildir. Uçak şiddetli türbülans esnasında 30 metre civarında irtifa kaybedebilir. Yine de bu durum bazı yolcularda “yüzlerce metre aşağıya düştük” diyerek anlatacak kadar kötü bir tecrübeye dönüşecektir. Şiddetli türbülansa yakalanma oranı o kadar düşüktür ki muhtemelen hayatımız boyunca seyahat etsek rastlayamayız.

Bu yüzden türbülansa yakalanmak insanı korkutsa da tehlikeli bir durum değildir.

 

 

 

Benzer Yazılar

Bir Cevap Yazın

Top